Gelir ve giderlerin, nakdin fiilen alınıp ödendiği tarihe bakılmaksızın, kazanıldıkları veya doğdukları anda kaydedildiği muhasebe yöntemidir.
Accrual Basis Accounting nedir?
Tahakkuk esaslı muhasebe, işletmelerin kullandığı iki ana yöntemden biridir (diğeri nakit esaslı muhasebedir). Tahakkuk yönteminde gelir; ödeme fiilen alındığında değil, kazanıldığında (mal teslim edildiğinde veya hizmet ifa edildiğinde) tanınır. Benzer biçimde giderler, ödeme sonra yapılacak olsa bile doğdukları anda kaydedilir.
Örneğin: ABD şirketiniz bir ürünü aralıkta teslim edip ödemesini ocakta alırsa, satış aralığa kaydedilir. Mart ayında bir hizmet faturası alıp nisanda öderseniz, gider marta yazılır.
Bu yaklaşım; gelir ve giderleri fiilen gerçekleştikleri dönemle eşleştirdiği için işletmenin finansal performansına dair daha doğru bir resim verir. Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri'nin (GAAP) gerektirdiği standarttır ve yatırımcılar, kreditörler ile büyük işletmeler tarafından çoğunlukla tercih edilir.
ABD'de şirketi olan yabancı kurucular için tahakkuk esası özellikle şu durumlarda faydalıdır: stok ağırlıklı operasyonların yönetimi (e-ticarette yaygın), uzun vadeli sözleşmelerin veya abonelik temelli hizmetlerin izlenmesi ve yatırımcılara ya da uyum amaçlı mali tabloların hazırlanması.
Tahakkuk esası daha net bir finansal görüntü sunsa da yönetimi nakit esasından karmaşıktır: alacakların, borçların ve kazanılmamış gelir ile peşin ödenmiş giderlere ilişkin düzeltmelerin dikkatle izlenmesi gerekir. Pek çok girişim nakit esasıyla başlar; büyüdükçe veya vergi kuralları gerektirdiğinde (örneğin stok tutunca ya da belirli gelir eşiklerini aşınca) tahakkuk esasına geçer.