Şirketlerin bir eyalette kayıtlı olma ve faaliyet gösterme ayrıcalığı karşılığında ödediği, eyalet tarafından belirlenen bedeldir. Gelir üzerinden alınan bir vergi değildir; şirketin hukuki varlığından alınır ve kâr edip etmediğine bakılmaksızın pek çok LLC ile corporation için geçerlidir.
Franchise Tax nedir?
Franchise vergisi, bazı ABD eyaletlerinin o eyalette kayıtlı ya da faaliyet izni almış şirketlerden düzenli olarak aldığı bir bedeldir. Gelir vergisinden farklı olarak kâra bağlı değildir; esasen şirketin o eyaletteki hukuki statüsünü sürdürmenin maliyetidir. Tutar sabit olabileceği gibi; öz sermaye, sermaye stoku ya da yetkilendirilmiş pay sayısı gibi ölçütlerden de hesaplanabilir.
Örneğin Kaliforniya, çoğu LLC ve corporation'dan yılda en az 800 dolar alır; gelir arttıkça ek bedeller devreye girer. Teksas, vergiyi belirli formüllerle gelirden hesaplanan "taxable margin" üzerinden belirler. New York'ta corporation'lar; ticari gelir vergisi, sermaye vergisi veya sabit asgari tutardan hangisi yüksekse onu öder. Illinois, kuruluşta bir defaya mahsus franchise vergisi, ardından eyalette ödenmiş sermayeye dayalı yıllık vergi uygular. Delaware ise LLC'lerden yılda sabit 300 dolar alırken, corporation'lar için yapıya göre çok farklı sonuçlar verebilen "Authorized Shares" veya "Assumed Par Value Capital" yöntemlerini kullanır.
ABD dışında yaşayan kurucuların bu konuya ayrı bir dikkat göstermesi gerekir: şirketin hiç geliri olmasa ya da fiilen faaliyet göstermese bile franchise vergisinin ödenmemesi ceza, gecikme faizi ve hatta idari fesih (good standing kaybı) ile sonuçlanabilir. Son ödeme tarihleri eyaletten eyalete değişir; örneğin Delaware'de LLC'ler için 1 Mart, corporation'lar için 1 Haziran'dır. Bu tarihlerin kaçırılması, uyumun sürdürülmesini, banka hesabı açılmasını ve sonraki resmî başvuruları zorlaştırır.
Bazı eyaletlerde faaliyeti durmuş şirketler bile, resmî olarak feshedilene kadar franchise vergisi ödemeye devam eder. Bu nedenle şirketi kurduğunuz eyaletin kurallarını bilmek, gereksiz maliyetlerden kaçınmanın en pratik yoludur.