Hisse temelli ödüllendirme planları kapsamında; çalışanlara, danışmanlara veya kilit işe alımlara ileride verilmek üzere ayrılan belirli sayıda şirket hissesidir.
Option Pool nedir?
Opsiyon havuzu; şirket özsermayesinin, çalışanlara ve danışmanlara hisse opsiyonu veya başka hisse teşvikleri vermek için özel olarak ayrılmış bölümüdür. Bu opsiyonlar; sahiplerine, belirli bir süre sonra veya belirli koşullar (genellikle bir hak ediş takvimi) gerçekleştiğinde şirket hisselerini sabit bir fiyattan (kullanım fiyatı — strike price) satın alma hakkı verir.
Opsiyon havuzu kurmak; özellikle yüksek nakit maaşlar ödemeden yetenek çekip elde tutmak isteyen girişimlerde yaygındır. Şirketler hisse sunarak ekip üyelerine işin büyümesinden doğrudan pay verir; onların çıkarlarını kurucular ve yatırımcılarla hizalar.
Havuzun boyutu genellikle şirketin toplam dolaşımdaki hisselerinin yüzdesi olarak ifade edilir. Girişimler; gelecekteki işe alımlar için yeterli hisse bulunmasını sağlamak amacıyla, bazen yatırımcıların talebiyle, erken yatırım turlarında havuz oluşturur veya genişletir. Havuzu büyütmek tüm mevcut hissedarları orantılı biçimde seyrelttiği için sahiplik oranlarını etkileyen stratejik bir karardır.
Örneğin iki kurucunun eşit bölüştüğü 1.000.000 hisseli bir girişim düşünün. Gelecekteki işe alımlar için 200.000 hisselik (%16,6) bir havuz kurduklarında her kurucunun payı %50'den %41,7'ye iner. Bir çalışana 20.000 opsiyon verildiğinde bu hisseler havuzdan çıkar; sonraki tahsisler için 180.000 hisse kalır.
ABD'de şirketi olan yabancı kurucular için opsiyon havuzu; ABD'de çalışan veya yüklenici istihdam etmeyi planlarken özellikle önemlidir: büyük peşin nakit harcamadan rekabetçi bir paket sunmayı ve uzun vadeli bağlılığı teşvik etmeyi mümkün kılar.