Amerika’da bir LLC kurdunuz ancak mağaza isminizin, resmi şirket isminizden farklı olmasını mı istiyorsunuz? Veya tek bir şirket altında birden fazla e-ticaret sitesi mi yöneteceksiniz? İşte karşınıza çıkacak sihirli kavram: DBA (Doing Business As).
Amerika’da şirketleşme sürecini tamamladınız. Şirketinizin resmi adı (Legal Name) örneğin “Yılmaz Global LLC” olsun. Ancak siz Amazon’da “Cozy Home Decor” adıyla satış yapmak veya Shopify’da “TechGadgets” adıyla bir teknoloji mağazası açmak istiyorsunuz.
Müşterilerinizin kredi kartı ekstrelerinde “Yılmaz Global” yerine, alışveriş yaptıkları markanın adını görmeleri güven açısından kritiktir. İşte bu noktada, yeni bir şirket kurmanıza gerek kalmadan, mevcut şirketiniz altında farklı isimler kullanmanızı sağlayan hukuki yapı devreye girer: DBA.
Bu rehberde; DBA nedir, ne işe yarar ve Amerika’da ticaret yapan bir girişimci olarak neden buna ihtiyacınız olduğunu tüm teknik detaylarıyla inceledik.
DBA (Doing Business As) Tam Olarak Nedir?
DBA, İngilizce “Doing Business As” (Olarak İş Yapan) ifadesinin kısaltmasıdır. Bazı eyaletlerde “Fictitious Business Name” (Hayali İşletme Adı), “Trade Name” (Ticari İsim) veya “Assumed Name” olarak da literatürde geçer.
En basit tabiriyle DBA; şirketinizin resmi (yasal) adı dışında kullandığı “ticari takma adı”dır.
Bir DBA tescil ettiğinizde, eyalet veya ilçe (county) yönetimine resmi olarak şunu söylemiş olursunuz: “Benim yasal şirket adım Yılmaz Global LLC, ancak ben ticari faaliyetlerimi ve pazarlamamı ‘Cozy Home Decor’ ismiyle de yürüteceğim.”
Neden Bir DBA’e İhtiyacınız Var? (Stratejik Avantajlar)
Bir DBA sahibi olmak, sadece havalı bir isme sahip olmak değil, operasyonel ve mali bir stratejidir. Özellikle e-ticaret ve dropshipping yapanlar için şu kapıları açar:
1. Maliyet Tasarrufu (Tek Şirket, Çoklu Marka)
Girişimcilerin en sık düştüğü hata, her yeni proje için yeni bir şirket kurmaya çalışmaktır. Eğer farklı nişlerde satış yapıyorsanız (örneğin hem bebek kıyafetleri hem de otomobil aksesuarları satacaksanız), her biri için ayrı ayrı LLC kurmak ve her yıl ayrı ayrı Franchise Tax (Eyalet Vergisi) ödemek sürdürülebilir değildir.
Bunun yerine bir ana LLC kurup, altına 5 farklı DBA tescil ederek; 5 farklı mağazayı tek bir şirket üzerinden, tek bir vergi beyannamesiyle yasal olarak yönetebilirsiniz.
2. Bankacılık ve Ödeme Alma (Compliance)
Amerika’da bankalar (Mercury, Relay vb.) ve ödeme kuruluşları, “uyumluluk” (compliance) konusunda çok hassastır. Çeklerin veya ödemelerin üzerinde yazan ismin, hesap sahibinin ismiyle eşleşmesini isterler.
Eğer DBA kaydınız yoksa, “Cozy Home Decor” adına kesilen bir çeki “Yılmaz Global LLC” hesabınıza yatıramazsınız. Aynı şekilde Stripe, web sitenizdeki marka adı ile şirket adınızın eşleşmediğini görürse hesabınızı riski (high risk) olarak işaretleyebilir. DBA, bu bağlantıyı yasallaştırır.
3. Pazarlama ve Markalaşma
“Yılmaz Global İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret LLC” gibi uzun ve aşırı kurumsal bir isim, son kullanıcıya (B2C) hitap etmeyebilir. Ancak “Happy Kids Toys” gibi akılda kalıcı, niş odaklı bir DBA, pazarlama dönüşümlerinizi artırır.
4. Gizlilik (Şahıs Şirketleri İçin)
Şahıs şirketi (Sole Proprietorship) sahipleri genellikle kendi ad-soyadlarını kullanmak zorundadır. DBA, adınızın her yerde geçmesini engelleyerek işletmenize daha kurumsal bir kimlik kazandırır.
Kritik Ayrım: DBA ile Karıştırılan Kavramlar
Girişimcilerin zihninde en çok karışıklık yaratan iki konuya açıklık getirelim. DBA ne değildir?
DBA vs. LLC (Yasal Statü Farkı)
En sık yapılan hata, DBA’i ayrı bir şirket sanmaktır.
- LLC (Limited Liability Company): Ayrı bir tüzel kişiliktir. Sizi yasal olarak korur (Liability Protection). Varlığı sizden bağımsızdır.
- DBA (Doing Business As): Sadece bir takma addır. Ayrı bir tüzel kişiliği yoktur.
Özetle: Bir dava durumunda, DBA üzerinden yapılan işlemlerden yine ana şirketiniz (LLC) sorumludur. DBA size ekstra bir yasal kalkan (“Corporate Veil”) sağlamaz; sadece isim hakkı kullanım izni verir.
DBA vs. Trademark (Marka Tescili)
- DBA: O eyalette veya ilçede o ismi kullanma iznidir. Marka koruması sağlamaz. Başkalarının o ismi başka bir eyalette kullanmasını engellemez.
- Trademark (USPTO): Markanızı federal düzeyde korur. Başkalarının isminizi ve logonuzu taklit etmesini yasal olarak engeller.
Eğer markanızın kopyalanmasından korkuyorsanız DBA yetmez, USPTO üzerinden marka tescili yapmanız gerekir.
Adım Adım DBA Kayıt Süreci
DBA kayıt süreci eyaletten eyalete, hatta bazen ilçeden ilçeye (County level) değişir.
- İsim Kontrolü (Name Availability Search): İstediğiniz ismin o eyalette başkası tarafından kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmelisiniz.
- Form Doldurma: İlgili eyaletin “Secretary of State” veya yerel yönetimine DBA başvuru formunu iletmelisiniz.
- Yayınlanma Zorunluluğu (Publication Requirement): Burası en can sıkıcı kısımdır. New York, California ve Illinois gibi bazı eyaletlerde/ilçelerde, yeni ticari isminizi yerel bir gazetede belirli bir süre ilan etmeniz yasal zorunluluktur. Bunu yapmazsanız DBA’iniz geçersiz sayılır.
- Tescil Belgesi: İşlemler onaylandığında size bir “DBA Certificate” verilir.
Bu bürokratik süreçlerle ve gazete ilanı gibi karmaşık adımlarla zaman kaybetmek istemiyorsanız, doğrudan bizimle iletişime geçebilirsiniz. Uygunluk kontrolünden sertifika teslimine kadar tüm süreci sizin adınıza uzman ekibimiz yönetir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bir LLC altında kaç tane DBA alabilirim?
Yasal bir sınır yoktur. İş modelinizin gerektirdiği kadar (5, 10, 20…) DBA alabilirsiniz. Her biri için ayrı harç ödemeniz gerekir.
DBA için ayrı bir EIN numarası gerekir mi?
Hayır. DBA ayrı bir şirket olmadığı için ana şirketinizin (LLC) EIN numarasını kullanır. Vergi beyannamenizi (Tax Return) yine ana şirket üzerinden verirsiniz.
Wyoming’de kurduğum şirkete California’da DBA alabilir miyim?
Evet, ancak bunun için önce şirketinizi California’ya “Foreign Qualification” (Yabancı Şirket Kaydı) ile kaydettirmeniz gerekir. Genellikle DBA, şirketin kurulduğu eyalette alınır.
DBA almak vergilerimi etkiler mi?
Hayır. DBA ayrı bir tüzel kişilik değildir. Gelirleriniz ve giderleriniz yine ana şirketiniz (veya şahıs şirketiniz) üzerinden beyan edilir. Vergi beyannamesi prosedürü değişmez.
Amazon’da satış yapmak için DBA şart mı?
Şart değil ama önerilir. Eğer LLC isminizden farklı bir mağaza ismi (Storefront Name) kullanıyorsanız ve faturalarınızın bu isimle uyumlu olmasını istiyorsanız DBA faydalı olacaktır.
Sonuç: Markanızı Özgürleştirin
DBA, Amerika’da büyüme planı yapan girişimciler için esnekliğin anahtarıdır. Tek bir LLC çatısı altında birden fazla marka yönetmek, hem maliyetlerinizi düşürür hem de operasyonel yükünüzü hafifletir.
Amerika pazarında kalıcı olmak, sadece satış yapmak değil, sürdürülebilir bir yapı kurmaktır. DBA, bu yapıyı hantal bir şirketler grubuna dönüştürmeden büyütmenizi sağlar. Doğru kurgulanmış bir yasal altyapı, en az pazarlama stratejiniz kadar değerlidir.
